الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
651
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
العَمَل : هر فعلى و كارى كه با قصد ، از جاندار سر بزند كه در معنى ، اخصّ از - فعل - است زيرا - فعل - به حيواناتى كه كارى از آنها بدون قصد سر مىزند نسبت داده مىشود كه به جمادات نيز منسوب مىشود ولى واژه - عمل - كمتر چنين مفهومى دارد واژه - عَمَل - در حيوانات به كار نرفته است مگر در عبارتى كه مىگويند : البقرُ العَوَامِل : گاوان شخم زن و گاهى واژه - عمل - در كارهاى صالح و ناصالح هر دو به كار مىرود ، در آيات : ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ - 227 / بقره ) . ( وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ - 124 / نساء ) ( مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ - 123 / نساء ) ( وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ - 11 / تحريم ) و همانند اين آيات : ( إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ - 46 / هود ) . ( لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ - 18 / نساء ) . و امّا در آيه : ( وَ الْعامِلِينَ عَلَيْها - 60 / توبه ) « 1 » منظور كسانى هستند كه سرپرست زكاتند . عَمَالَة : حقوق آنهاست ( حقوق كارگزاران زكات ) . عَامِلُ الرّمحِ : بن نيزه و يَعْمُلَة : مشتقّ از - عمل - است ( يومُ اليَعْمُلَة : يكى از ايّام تاريخى اعراب جاهلى است . ) . عمه : العَمَه : دو دلى و ترديد داشتن در كار ، از روى تحيّر و سرگردانى . عَمَهَ فهو عَمِهٌ و عَامِهٌ : سرگردان و متحيّر ، جمعش - عُمَّهٌ - است ، در آيات : ( فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ - 15 / بقره ) ( فَهُمْ يَعْمَهُونَ - 4 / نمل )
--> ( 1 ) در بارهء كارگزاران جمع آورى زكات و ماليات اسلامى .